Telemedicine to deliver diabetes care in low- and middle-income countries: a systematic review and meta-analysis
Jorge César Correia, Hafsa Meraj, Soo Huat Teoh, Ahmed Waqas, Maaz Ahmad, Luis Velez Lapão, Zoltan Pataky, Alain Golay
Bulletin of the World Health Organization · 2021 · DOI: 10.2471/BLT.19.250068
देशहरू: China, India, Iran (Islamic Republic of), Malaysia, Turkey, South Africa, Brazil, Egypt, Mexico, Mongolia, Pakistan, Cambodia, Congo, Philippines
के अध्ययन गरियो
यो व्यवस्थित समीक्षा र मेटा-विश्लेषणले न्यून तथा मध्यम आय भएका देशहरूमा मधुमेह (टाइप १, टाइप २ र गर्भावधि मधुमेह) स्याहारका लागि टेलिमेडिसिनमा आधारित हस्तक्षेप -- स्मार्टफोन एप, SMS, टेलिमेट्री, टेलिफोन फलोअप र वेब-आधारित प्रणाली -- को प्रभावकारिता मूल्याङ्कन गर्यो। लेखकहरूले जुलाई २०२० सम्म सात डेटाबेस (Web of Science, PubMed, MEDLINE, Global Health Library, Cochrane Central Register of Controlled Trials, New York Academy of Medicine, र POPLINE) मा १८ वर्ष वा सोभन्दा माथिका वयस्कहरूमा गरिएका अनियमित नियन्त्रित परीक्षण (RCT) खोजे। ९३२ अभिलेख जाँचिएपछि, समीक्षाले २०१० देखि २०२० सम्मको अवधिमा १४ न्यून तथा मध्यम आय देशहरूमा गरिएका ३० RCT बाट ३१ टेलिमेडिसिन हस्तक्षेपलाई समावेश गर्यो, जसमा नमूना आकार ६० देखि ३,३२४ सहभागीसम्म रह्यो, र HbA1c, उपवास रक्त शर्करा, BMI, लिपिड प्रोफाइल, उपचार पालना, मधुमेह ज्ञान र आत्म-प्रभावकारिता जस्ता नतिजाहरूको मूल्याङ्कन गरियो।
के पत्ता लाग्यो
२७ अध्ययन (२८ हस्तक्षेप, n=७,७०३) मा, टेलिमेडिसिनले HbA1c मा उल्लेखनीय कमी ल्यायो (एकीकृत मानकीकृत माध्य भिन्नता, SMD: -०.३८; ९५% CI: -०.५२ देखि -०.२३; I²=८६.७०%) र उपवास रक्त शर्करामा सानो तर उल्लेखनीय कमी (SMD: -०.२०; ९५% CI: -०.३२ देखि -०.०८; I²=६४.२८%; n=५,५२४)। उपचार पालनामा उल्लेखनीय सुधार भयो (SMD: ०.८१; ९५% CI: ०.१९ देखि १.४२; I²=९३.७५%; n=९५९), त्यसैगरी मधुमेह ज्ञान (SMD: ०.५५; ९५% CI: -०.१० देखि १.२०; I²=९२.६५%; n=१,५८५) र आत्म-प्रभावकारिता (SMD: १.६८; ९५% CI: १.०६ देखि २.३०; I²=९७.१५%; n=८६६) -- जुन सबैभन्दा ठूलो प्रभाव थियो। BMI (SMD: -०.०४; ९५% CI: -०.१३ देखि ०.०५; n=५,९५७), कुल कोलेस्ट्रोल (SMD: -०.०६; ९५% CI: -०.१६ देखि ०.०४; n=५,३८१) वा ट्राइग्लिसराइड (SMD: -०.०२; ९५% CI: -०.१२ देखि ०.०९; n=२,३६०) मा कुनै उल्लेखनीय प्रभाव भेटिएन। टेलिफोन र SMS-आधारित हस्तक्षेपले स्मार्टफोन एप र टेलिमेट्री-आधारित सेवाभन्दा निरन्तर राम्रो नतिजा देखायो (उप-समूह भिन्नता P=०.००२ BMI का लागि; P<०.०१ आत्म-प्रभावकारिताका लागि)। ३१ हस्तक्षेप मध्ये १९ लाई उच्च पूर्वाग्रह जोखिम र १२ लाई न्यून पूर्वाग्रह जोखिम भएको मूल्याङ्कन गरियो; HbA1c, उपवास रक्त शर्करा, मधुमेह ज्ञान र आत्म-प्रभावकारितामा उल्लेखनीय प्रकाशन पूर्वाग्रह फेला पर्यो। GRADE प्रयोग गरी, लेखकहरूले प्रमुख HbA1c नतिजाको समग्र प्रमाण निश्चितता धेरै न्यून दर्जा दिए, किनभने उच्च विषमरूपता, पूर्वाग्रह जोखिम र प्रकाशन पूर्वाग्रह विद्यमान थियो।
नेपालको लागि यसको अर्थ
यस समीक्षामा नेपाल-विशिष्ट कुनै परीक्षण समावेश छैन -- नेपालसँग हाल मधुमेह व्यवस्थापनका लागि टेलिमेडिसिनसम्बन्धी कुनै प्रकाशित RCT प्रमाण छैन, जुन खाडल यो विश्वव्यापी संश्लेषणले पूरा गर्नुको सट्टा उजागर गर्छ। न्यून-प्रविधि टेलिफोन र SMS-आधारित हस्तक्षेपले स्मार्टफोन एप र टेलिमेट्री-आधारित सेवाभन्दा निरन्तर राम्रो नतिजा देखाएको तथ्य नेपालका लागि प्रत्यक्ष सान्दर्भिक छ, जहाँ गैर-सरुवा रोग (NCD) ले पहिले नै करिब ६६-७१% मृत्युको कारण बनिरहेको छ र मधुमेह/उच्च रक्त शर्कराले करिब ५.८-८.५% वयस्कलाई असर गरेको छ (STEPS २०१९; जनसंख्या अनुमान), तर NCD स्याहार सहरी तृतीयक अस्पतालमा नै केन्द्रित छ जबकि कर्णाली प्रदेशमा स्वीकृत चिकित्सक तथा परामर्शदाता पदको ०% मात्र भरिएको छ र चिकित्सक घनत्व काठमाडौं उपत्यकाको करिब १:८५० बाट दूरदराजका जिल्लामा १:१,५०,००० सम्म खस्किन्छ। मन्त्रालयले 'दूरदराज पहुँचका लागि टेलिमेडिसिन' र DHIS2 सुदृढीकरणलाई २०२६ को डिजिटल-स्वास्थ्य सुधार प्राथमिकताका रूपमा अगाडि बढाइरहँदा, र WHO को PEN (Package of Essential Noncommunicable Disease Interventions) ले NCD सेवा प्राथमिक स्वास्थ्य सेवामा विस्तार गर्दै गर्दा, यो प्रमाणले उच्च डिजिटल साक्षरता र डेटा पहुँच माग्ने स्मार्टफोन एप मोडेलको सट्टा कर्णाली जस्ता दूरदराज प्रदेश र मधेश जस्ता उच्च-भार भएका तराई प्रदेशमा न्यून-ब्यान्डविथ SMS/टेलिफोन-आधारित मधुमेह फलोअप पाइलट गर्न समर्थन गर्छ। समीक्षाको आफ्नै 'धेरै न्यून' GRADE निश्चितता दर्जालाई ध्यानमा राख्दा, कुनै पनि नेपाली पाइलटलाई -०.३८ HbA1c प्रभाव प्रत्यक्ष रूपमा सर्छ भन्ने मान्नुको सट्टा स्थानीय रूपमा उत्पन्न RCT प्रमाणसँग जोड्नुपर्छ।
सन्दर्भीकरण
नेपालको गैर-सरुवा रोग (NCD) भार गम्भीर छ -- NCD ले करिब ६६-७१% मृत्युको कारण बनेको छ र मधुमेह/उच्च रक्त शर्कराले करिब ५.८-८.५% वयस्कलाई असर गरेको छ (STEPS २०१९; जनसंख्या अनुमान) -- तर NCD स्याहार सहरी तृतीयक अस्पतालमा नै केन्द्रित छ जबकि कर्णाली प्रदेशमा स्वीकृत चिकित्सक तथा परामर्शदाता पदको ०% मात्र भरिएको छ (DoHS AHR २०८०/८१)। 'दूरदराज पहुँचका लागि टेलिमेडिसिन' र DHIS2 सुदृढीकरणलाई २०२६ को डिजिटल-स्वास्थ्य सुधार प्राथमिकताका रूपमा नामाकरण गरिएको सन्दर्भमा, यो समीक्षाले न्यून-प्रविधि टेलिफोन र SMS-आधारित हस्तक्षेपले लगभग हरेक नतिजामा स्मार्टफोन एप र टेलिमेट्रीभन्दा राम्रो नतिजा देखाएको फेला पारेको तथ्यले चिकित्सक घनत्व काठमाडौं उपत्यकाको करिब १:८५० बाट दूरदराज जिल्लामा १:१,५०,००० सम्म खस्किने स्वास्थ्य प्रणालीका लागि प्रत्यक्ष सान्दर्भिक मार्गदर्शन प्रदान गर्छ।