मुख्य सामग्रीमा जानुहोस्
नेपाल स्वास्थ्य नीति प्रयोगशाला
← विषयमा फर्कनुहोस्

Impact of 2015 earthquakes on a local hospital in Nepal: A prospective hospital-based study

Samita Giri, Kari Risnes, Oddvar Uleberg, Tormod Rogne, Sanu Krishna Shrestha, Øystein Petter Nygaard, Rajendra Koju, Erik Solligård

PLOS ONE · 2018 · DOI: 10.1371/journal.pone.0192076

वातावरणीय स्वास्थ्य स्वास्थ्य शासन वर्णनात्मक मध्यम प्रमाणित
नेपाल सान्दर्भिकता 5 out of 5
5/5

देशहरू: Nepal

के अध्ययन गरियो

यो सम्भावित (प्रोस्पेक्टिभ) अवलोकनात्मक अध्ययनले नेपालको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा रहेको ३७५ शय्याको गैर-सरकारी विश्वविद्यालय अस्पताल, धुलिखेल अस्पताल (DH) मा सन् २०१५ अप्रिल २५ (म्याग्निच्युड ७.८) को गोर्खा भूकम्पपछिका २१ दिनमा — जसले मे १२ (म्याग्निच्युड ७.३) को परकम्प पनि समेट्छ — देखा परेका आकस्मिक बिरामीहरूको भार र वितरण वर्णन गर्छ। अप्रिल २५ देखि मे १६ सम्म दर्ता भएका जम्मा २,००३ आकस्मिक बिरामीलाई अस्पतालको व्यवस्थित आकस्मिक रजिस्ट्री र त्रिआज प्रणाली (नर्वेली साझेदारसँगको पूर्व-अवस्थित DHPCARE परियोजनामार्फत सुरु गरिएको) प्रयोग गरी भूकम्प-सम्बन्धी चोटपटक (EQI), गैर-भूकम्प (NEQ) स्वास्थ्य समस्या, वा गर्भावस्थाको जटिलताका रूपमा वर्गीकरण गरियो। १,७९१ विश्लेषणयोग्य EQI/NEQ बिरामीमध्ये ६५३ जनाको फोन नम्बर दर्ता थियो, र यीमध्ये ३४६ जनाको अनियमित नमूनालाई भर्ना भएको ९० दिनपछि संरचित टेलिफोन अन्तर्वार्ताद्वारा सामाजिक-जनसांख्यिकीय अवस्था, विपद्को प्रभाव, र नैदानिक नतिजा मूल्याङ्कन गर्न पछ्याइयो।

के पत्ता लाग्यो

२१ दिनमा दर्ता भएका २,००३ आकस्मिक बिरामीमध्ये १,३९५ (७०%) भूकम्प-सम्बन्धी चोटपटक (EQI) र ३९६ (२०%) गैर-भूकम्प स्वास्थ्य समस्या लिएर आएका थिए; पहिलो पाँच दिनमा औसत दैनिक बिरामी भार १५० जनासम्म पुग्यो, जुन विपद्-अघिको दैनिक आधाररेखा (३५ जना) भन्दा झन्डै पाँच गुणा बढी थियो। अस्पतालले ३४५ वटा शल्यक्रिया गर्यो (जसमध्ये ३३८ अर्थात् ९८% अर्थोपेडिक थिए) र १११ जना गम्भीर चोटपटक भएका बिरामीको उपचार गर्यो (कम्पार्टमेन्ट सिन्ड्रोम १८ जना; क्रस चोट ३६ जना; आन्तरिक चोट ५७ जना); निदान भएका ८१५ EQI (जम्मा १,०८३ चोटपटक) मध्ये ६२४ (५८%) चोटपटक हड्डी भाँचिएको (फ्र्याक्चर) थियो, र ती फ्र्याक्चरमध्ये ३४८ (५६%) तल्लो अंगमा थियो। अस्पताल-भित्रको मृत्युदर कम थियो — EQI मा १% र NEQ मा २% — तर पछिको टेलिफोन अन्तर्वार्तामा देखिएको ९०-दिने मृत्युदर अस्पताल-भित्रको दरभन्दा क्रमशः दुई र पाँच गुणा बढी थियो, र अन्तर्वार्ता लिइएका ३४६ जनामध्ये ९१% ले आफ्नो जीवनमा गम्भीर धक्का (घर पूर्ण क्षति, अस्थायी शिविरमा बसाइँ, वा परिवारको सदस्यको मृत्यु) भोगेको बताए।

नेपालको लागि यसको अर्थ

नेपालको सन् २०१५ को भूकम्पले करिब ८,८०० जनाको ज्यान लियो, करिब २२,००० जना घाइते भए, र १,२०० भन्दा बढी स्वास्थ्य संस्था ध्वस्त वा क्षतिग्रस्त भए (४४६ पूर्ण ध्वस्त, ७६५ क्षतिग्रस्त) — जसमध्ये पाँच वर्षपछि पनि करिब ५८% मात्र पुनर्निर्माण भएका थिए — त्यसैले यस एउटै गैर-सरकारी अस्पतालले धानेको दैनिक बिरामी भारमा पाँच गुणा उछाल नेपालको स्वास्थ्य प्रणालीले सामना गर्नुपर्ने ठ्याक्कै त्यही धक्कालाई देखाउँछ, किनभने देश अझै पनि उच्च भूकम्पीय जोखिममा छ। DH को आफ्नै व्यवस्थित त्रिआज र रजिस्ट्री प्रणाली — जुन संकटको बीचमा हतारमा बनाइएको नभई पूर्व-अवस्थित DHPCARE साझेदारीमार्फत निर्माण भएको थियो — ले व्यवस्थित बिरामी प्रवाह सम्भव बनाएको श्रेय पाएको छ: स्वास्थ्य मन्त्रालय (MoHP/DoHS) र नेपाल स्वास्थ्य क्षेत्र रणनीतिक योजना (NHSSP) २०२३-२०३० ले सबै प्रादेशिक र जिल्ला रेफरल अस्पतालमा विपद्पछि मात्र नभई स्थायी रूपमा सामूहिक-हताहत त्रिआज प्रोटोकल र उछाल-जनशक्ति योजना कायम राख्न अनिवार्य गर्नुपर्छ। यस अध्ययनमा सबैभन्दा बढी प्रभावित जिल्ला (सिन्धुपाल्चोक) अस्पतालबाट कम्तीमा दुई घण्टाको दूरीमा रहेकाले र धेरै गम्भीर घाइतेहरू कहिल्यै उपचारसम्म नपुगेको हुन सक्ने भएकाले, अनुसूची ८ अन्तर्गत "आधारभूत स्वास्थ्य र सरसफाइ" को संवैधानिक जिम्मेवारी बोकेका स्थानीय सरकारहरूलाई पनि दूरदराजका पहाडी र हिमाली जिल्लामा सामुदायिक-स्तरको आकस्मिक ढुवानी र प्रारम्भिक उद्धार क्षमताका लागि स्रोत उपलब्ध गराउनुपर्छ।

सन्दर्भीकरण

सन् २०१५ को गोर्खा भूकम्प शृंखलाले करिब ८,८०० जनाको ज्यान लियो, करिब २२,००० जना घाइते भए, र १,२०० भन्दा बढी स्वास्थ्य संस्था ध्वस्त वा क्षतिग्रस्त भए (४४६ पूर्ण ध्वस्त, ७६५ क्षतिग्रस्त) — यसले एउटै भूकम्पले कसरी एकैसाथ घाइतेको ठूलो चाप ल्याउँछ र उपचार गर्ने संस्थालाई नै अपाङ्ग बनाउँछ भन्ने देखाउँछ। पाँच वर्षपछि पनि क्षतिग्रस्त स्वास्थ्य संस्थामध्ये करिब ५८% मात्र पुनर्निर्माण भएका थिए, र नेपाल विश्वकै सबैभन्दा उच्च भूकम्पीय जोखिम भएका देशहरूमध्ये पर्ने भएकाले, यस अध्ययनले देखाएको उछाल-क्षमताको खाडल ऐतिहासिक होइन बरु अझै सक्रिय राष्ट्रिय चिन्ताको विषय हो। एउटै गैर-सरकारी अस्पतालको अध्ययन भएकाले, यसका विशिष्ट बिरामी-भार तथ्याङ्क फरक क्षमता वा फरक सेवा क्षेत्र भएका सरकारी रेफरल अस्पतालमा उस्तै लागू नहुन सक्छ, तर यसको मूल पाठ — कि हतारमा बनाइएको होइन बरु पहिलेदेखि नै तयार त्रिआज प्रणालीले नै उछाललाई कति राम्रोसँग व्यवस्थापन गर्न सकियो भन्ने निर्धारण गर्यो — नेपालका विपद्-सम्भावित जिल्लाहरूभर व्यापक रूपमा लागू हुन्छ।